Diverse soorten historisch onderzoek

onderzoek

De verschillende soorten historisch onderzoek die ik verricht worden hieronder nader toegelicht. Zie voor een volledig overzicht van gerealiseerde onderzoeken per onderzoeksvorm: Lijst van projecten.

Bouw- en cultuurhistorisch onderzoek

Bij bouw- en cultuurhistorisch onderzoek wordt een gebouw of object nauwkeurig onderzocht. Hierbij wordt vooral naar het gebouw zelf gekeken, maar er wordt meestal ook archiefonderzoek verricht. Het doel van dit onderzoek is het ontrafelen van de bouwgeschiedenis van een pand en het opstellen van een waardestelling.

Het onderzoek wordt vervolgens in een rapport gevat. Dit rapport wordt opgesteld aan de hand van de Richtlijnen Bouwhistorisch Onderzoek, opgesteld door de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed in 2009. Het bouwhistorisch rapport bestaat uit drie onderdelen. Ten eerste wordt een overzicht gegeven van de bouwgeschiedenis van het pand. Dit wordt gedaan aan de hand van de verschillende vastgestelde bouwfases, bij dit deel hoort een tekening waarop de bouwfasering is aangegeven. Het tweede deel bestaat uit een bouwhistorisch beschrijving. Hierin wordt de huidige toestand van het gebouw, inclusief bouwsporen uit het verleden, nauwkeurig beschreven. Tot slot volgt de waardestelling, waarin wordt aangegeven hoe waardevol de verschillende onderdelen van het gebouw zijn. Bij dit onderdeel hoort een waardestellingstekening, waarin met kleuren helder is weergegeven welke waarde elk onderdeel heeft.

Een cultuurhistorisch rapport ziet er in grote lijnen hetzelfde uit als een bouwhistorisch rapport, met als verschil dat ook de cultuurhistorie wordt belicht. Het verschil tussen bouwhistorie en cultuurhistorie is dat de bouwhistorie vooral gericht is op het de tastbare sporen uit het verleden, dus het gebouw zelf. Terwijl de cultuurhistorie ook naar de niet-tastbare geschiedenis van een pand kijkt. Denk hierbij aan de gebruiksgeschiedenis, de architectuurgeschiedenis, het oeuvre van de architect, etc.

Zie voor de voordelen van een bouwhistorisch onderzoek het artikel: Geen beperkingen maar mogelijkheden.

Zie voor gerealiseerde projecten: Bouw- en cultuurhistorisch onderzoek.

Bouwhistorische documentatie

Bij een bouwhistorische documentatie wordt het betreffende object nauwkeurig bestudeerd. Alles wordt opgemeten, om het vervolgens op schaal uit te kunnen tekenen. Daarnaast worden het geheel en de verschillende details gefotografeerd. Deze gegevens vormen, samen met een uitgebreide bouwhistorische beschrijving, een rapport dat een compleet beeld van het betreffende object geeft.

Zie voor gerealiseerde projecten: Documentatie.

Kleurhistorisch onderzoek

Een kleurhistorische inventarisatie/verkenning wordt gedaan door middel van het krabben van zogenaamde kleurtrapjes. Zo wordt geprobeerd te achterhalen wat de oorspronkelijke kleurstelling is geweest. Deze bevindingen worden samengevoegd in een rapport. Wanneer de verflagen te dicht op elkaar gepakt zitten en er kleuronderzoek in een laboratorium nodig blijkt te zijn, wordt dit (vooralsnog) uitbesteed.

Zie voor gerealiseerde projecten: Kleurhistorisch onderzoek

Architectuur Analyse

Ik ben op de TUDelft opgeleid als architect. De architectuur analyse is hierin een belangrijk onderdeel. Ook bij historische gebouwen kan een analyse van het gebouw meer inzicht geven in de (oorspronkelijke) structuren en principes van het gebouw. Dit kan helpen bij het nuanceren en begrijpelijk maken van de waardestelling uit het bouwhistorisch onderzoek. Aan de hand van de architectuur analyse worden knelpunten, kwaliteiten en uitgangspunten vanuit de historie van het gebouw geformuleerd. Deze uitgangspunten bieden de ontwerper handvatten hoe met het gebouw om te gaan. Zo vormt de architectuur analyse een belangrijke schakel tussen het bouwhistorisch onderzoek en het ontwerp voor toekomstig gebruik van het gebouw.

Zie voor de voordelen van de combinatie van een bouwhistorisch onderzoek met een architectuur analyse het artikel: Geen beperkingen maar mogelijkheden.

Zie voor gerealiseerde projecten: Architectuur analyse.

Oeuvre onderzoek

Bij een historisch oeuvre onderzoek wordt het oeuvre van een architect geïnventariseerd en onderzocht. Tijdens dit onderzoek wordt niet alleen naar de architectuur, maar ook naar de architect zelf, zijn omgeving, zijn opdrachtgevers en de tijd waarin hij leefde gekeken. Dit maakt het ‘lezen’ van het oeuvre van een architect zo interessant. Tijdens mijn studie heb ik mijn geschiedenis scriptie over het oeuvre van de architect Klaas Prummel geschreven.

Zie voor gerealiseerde projecten: Oeuvre onderzoek.

Redengevende omschrijvingen

Tot slot stel ik ook redengevende omschrijvingen op. Een redengevende omschrijving is een document waarin wordt aangegeven waarom een pand een monument is. Het pand wordt kort beschreven en de bouwgeschiedenis wordt beknopt vermeld. Wanneer een gemeente nieuwe gemeentelijke monumenten wil aanwijzen laten ze hiervoor redengevende omschrijvingen van de betreffende panden opstellen.

Zie voor gerealiseerde projecten: Redengevende omschrijvingen.